Hristiyanlık ve Yahudilikte Şeytan (Satan, Lucifer)

Hristiyanlık ve Yahudilikte Şeytan (Satan, Lucifer)

Hristiyanlık, Lucifer veya Şeytan adında düşmüş bir meleğe karşı ilahi bir kavramı desteklerken, Yahudiliğin böyle bir kavramı yoktur. Yahudi kutsal yazılarında Şeytan da dahil hiçbir melek Tanrı’ya karşı çıkmaz. Tevrat’ta “Şeytan” İbranice “mücadeleci” anlamına gelir. Şeytan, genellikle insanların Tanrı’nın emirlerine bağlılıklarını sınamak için Tanrı tarafından gönderilen bir melek olarak görülür. Satan – “engelleyici” ruhu temsil eden bir terimdir.

İyi ve Kötü

Tevrat’ta Tanrı ile Şeytan arasındaki ilişkiyi, Satan’ı her insanın ruhunda Tanrı tarafından gömülmüş bir düşman olarak düşünerek anlayabiliriz. Nefis gibi. Yahudilik buna “yetzer hara” demektedir. Hristiyanlığın Şeytanı gibi fiziksel bir varlık yerine, yetzer hara insanlığın günahkar doğası için bir metafordur. Aynı şekilde, Yahudi metinleri insanlarda iyi şeyler yapmak isteyen bir eğilim olduğunu da söyler. Buna da “yetzer hatov” denilmektedir.

Şeytan ve İncil

Şeytan kavramı genellikle Yahudilikte metaforik olarak düşünülse de, Şeytan benzeri bir figürün fiziksel özü Tevrat’ta bir kez ortaya çıkmaktadır. Şeytan, Tevrat’ta Eyüp’ün doğruluğunu test eden bir melek olarak tasvir edilmiştir. Şeytan, Tanrı’dan, Eyüp’ün inancının gücünü tespit etmesi için onu yoldan çıkarmasına izin vermesini ister. Çocukları ölür, bütün parasını kaybeder ve ağır hastalanır, ama yine de Tanrı’ya sırtını dönmez..

Günah

Hristiyanlıkta insanlar Tanrı’nın kurtuluşuna ihtiyaç duyan günahkarlar olarak doğar. Bu Yahudilikte olmayan bir kavramdır. Günah Şeytanla bağlantılıdır, çünkü Hristiyanlar Şeytan’ı Tanrı’nın iradesini yok etmek için günahı kullanan nihai kötülük olarak görürler. Yahudi kutsal yazıları, insanların saf bir ruhla doğduklarını söyler. Yaygın inanışın aksine, Kutsal Kitap, Cennet Bahçesi’ndeki yılanlı bir kandırma bağlamında, şeytandan fiziksel biçimde bahsetmez, hatta “Şeytan” kelimesini bile kullanmaz.
Şeytan ayrıca sık sık Hristiyan bir bağlamda cehennemin koruyucusu, pişman olmayan günahkarların öbür dünyası olarak düşünülür. Şeytan, Yahudilikte fiziksel bir varlık olarak görülmez ayrıca Yahudilikte cehennem kavramı da yoktur. Tevrat, öbür dünyada iki olası seçenekten bahseder: Gan Eden ve Gelecek Dünya. İnançlı Yahudiler, ölümlerinden sonra Gan Eden’deki bir yerle ödüllendirileceklerine inanır. Az inançlı olanlar, ruhun arındırıldığı  Araf’ın Yahudi versiyonu olan Gehinnom adlı yere giderler. Gehinnom’da bir süre duran ruh Gan Eden’e gidebilir. Kötü ve inançsız insanların ruhları Tanrı tarafından yok edilir, ancak herhangi bir “cehenneme” gönderilmez. Gelecek Dünya, Mesih ortaya çıktıktan sonra Yahudilerin yeryüzüne atıf için kullandıkları bir terimdir.

Yorum yapın